พื้นที่แห้งแล้งและกึ่งชื้นในประเทศไทย
สำหรับประเทศไทยยังไม่ปรากฏรายงานที่ชัดเจนว่าบริเวณใดของประเทศเป็นพื้นที่แห้งแล้งหรือกึ่งชื้น เพียงแต่การบอกเชิงสันนิษฐานโดยไม่มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่แน่ชัดยืนยันและเป็นการบอกเพียงว่าช่วงใดของปีเกิดความแห้งแล้งบ้างและแห้งแล้งบริเวณใด โดยมากแล้วพื้นที่ที่ค่อนข้างแห้งแล้งในประเทศไทยก็ยังมีช่วงเวลาฝนทิ้งช่วงไม่ยาวนานพอทำให้เป็นพื้นที่แห้งแล้งถาวรได้ แต่อย่างไรก็ตามสภาพภูมิอากาศของโลกมีการเปลี่ยนแปลงไปได้ตลอดเวลา ดังนั้นบริเวณหนึ่งที่มีสภาพหนึ่งอาจเปลี่ยนแปลงไปได้หากสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงไปมาก ปัจจุบันจึงเริ่มมีการกล่าวถึงว่าบางส่วนของประเทศไทยอาจกลายเป็นพื้นที่แห้งแล้งเหมือนทะเลทรายได้ ได้นำข้อมูลสภาพภูมิอากาศย้อนหลัง 30 ปี ของสถานีตรวจวัดสภาพอากาศทั่วประเทศมาทำการหาค่าเฉลี่ยและหาอัตราส่วนระหว่างปริมาณน้ำฝนและการคายระเหย และจัดเป็นข้อมูลเชิงตัวเลขด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ผลการวิเคราะห์บ่งชี้ว่าค่าต่ำสุดของอัตราส่วนที่หาได้มีค่าเท่ากับ 0.53 และมีอยู่เพียงบางบริเวณ ซึ่งยังไม่เข้าข่ายเป็นพื้นที่แห้งแล้ง แต่ใกล้เคียงการเป็นพื้นที่กึ่งชื้น
อย่างไรก็ตามการคำนวณค่าอัตราส่วนเพื่อกำหนดหาพื้นที่ที่เข้าข่ายเป็นพื้นที่แห้งแล้งและกึ่งชื้นในประเทศไทยนี้เป็นการใช้ข้อมูลในระดับที่อธิบายสภาพได้ในระดับประเทศ หากมีสถานีตรวจวัดอากาศมากพออาจจะพบบริเวณที่เข้าข่ายระบบนิเวศนี้ได้ ดังนั้นเมื่อไม่สามารถมีข้อมูลสภาพภูมิอากาศที่ละเอียดพอ จึงพิจารณาที่สังคมพืชที่เป็นธรรมชาติจริงๆ ที่ปรากฏอยู่ในประเทศไทย นั่นคือบริเวณที่เป็นทุ่งหญ้าเขตร้อนบริเวณสังคมป่าเต็งรัง เพราะถ้ามีสังคมพืชนี้อยู่สามารถสันนิษฐานได้ว่าปริมาณน้ำฝนในบริเวณนั้นน้อย และมีการสูญเสียน้ำได้ง่าย ทำให้พืชใหญ่ไม่สามารถขึ้นได้จึงกลายเป็นทุ่งหญ้า และเป็นตัวแทนระบบนิเวศกึ่งแห้งแล้ง อย่างไรก็ตามเมื่อกำหนดพื้นที่เป็นลักษณะของพื้นที่แห้งแล้งและกึ่งชื้น ในความหมายของคำว่ากึ่งชื้นนั้น คือ มีลักษณะที่ของสภาพภูมิอากาศค่อนข้างชื้น หรือหนาวเย็น ซึ่งลักษณะของพื้นที่ที่มีความชุ่มชื้นและแห้งแล้งนั้น พันธุ์พืชที่ถือได้ว่าเป็นดัชนีชี้วัดสภาพได้ดีคือ สนสองใบ ดังนั้น พื้นที่ที่ถูกเลือกสำหรับทำการศึกษาจึงควรเป็นป่าเต็งรังแคระที่มีสนสองใบขึ้นเด่นอยู่ในสังคมด้วย
จากเหตุผลดังกล่าว พื้นที่ที่พบตรงตามนิยามระบบนิเวศแห้งแล้งและกึ่งชื้น 7 บริเวณ ได้แก่
- สังคมพืชลานหิน และป่าเต็งรังแคระ อุทยานแห่งชาติผาแต้ม
- สังคมพืชลานหิน และป่าเต็งรังแคระ อุทยานแห่งชาติมุกดาหาร (ภูผาเทิบ)
- ทุ่งหญ้า อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง
- ป่าเต็งรังแคระ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอมก๋อย บริเวณรอยต่อกับอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์
- ป่าเต็งรังแคระ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ
- ป่าทุ่ง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง
- พื้นที่ดินเค็มบริเวณทุ่งกุลาร้องไห้
|