ระบบนิเวศทะเลและชายฝั่ง

 

 

 

 

     จังหวัดฉะเชิงเทรา มีพื้นที่ติดทะเล จำนวน 5,351 ตารางกิโลเมตร โดยมีชายฝั่งทะเลยาว 15 กิโลเมตร ที่อำเภอบางปะกง พื้นที่ปากแม่น้ำบางปะกงมีที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอ่าวไทย หรือทางตอนใต้ของจังหวัดฉะเชิงเทราระหว่างละติจูด 13 องศาเหนือ และลองติจูด 100 องศาตะวันออก โดยมีพื้นที่อยู่ในเขตเชื่อมต่อระหว่างจังหวัดฉะเชิงเทรากับจังหวัดชลบุรี โดยมีพื้นที่เกี่ยวเนื่องบางส่วนอยู่ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี มีความยาวตามลำน้ำบางปะกง 23.4 กิโลเมตร ห่างจากตัวจังหวัดฉะเชิงเทรา 22 กิโลเมตร
      สภาพพื้นที่บริเวณปากแม่น้ำบางปะกงเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำและที่ราบลุ่มชายฝั่งทะเลเกิดจากการทับถมของดินตะกอนแม่น้ำบางปะกงและจากทะเล สภาพโดยทั่วไปของพื้นที่ปากแม่น้ำบางปะกงมีคลองน้อยใหญ่กระจายอยู่ทั่วไปมากกว่า 40 คลอง


อ้างอิง : ฐานข้อมูลความรู้ทางทะเล

  
     ตลอดแนวชายฝั่งคือป่าชายเลนที่ยังคงสภาพสมบูรณ์ พื้นที่ติดทะเลทำให้เมืองนี้ได้รับอิทธิพลจากลมบกและลมทะเลอย่างเต็มที่ และด้วยลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ ฉะเชิงเทราจึงชุ่มชื้นด้วยฝนที่ตกต้องตามฤดูกาล อันนำพาพืชพรรณธัญญาหารให้ผลิดอกออกผลสะพรั่งตลอดป
     
ชนิดพรรณไม้ที่พบ และเป็นตัวแทนป่าชายเลนบริเวณปากแม่น้ำบางปะกง ได้แก่ จาก แสมขาว แสมดำ ปอทะเล โกงกางใบเล็ก ตะบูนขาว โกงกางใบใหญ ่และลำพู พบพรรณไม้น้ำที่มีความสำคัญต่อทรัพยากรประมง โดยพบพรรณไม้น้ำรวม 35 ชนิด สาหร่าย 2 ชนิด
     ทรัพยากรประมงในระบบนิเวศน้ำกร่อยแม่น้ำบางปะกง พบพันธุ์ปลารวม 170 ชนิด ใน 53 วงศ์ ปลากลุ่มใหญ่ที่พบในบริเวณนี้ที่เป็นปลาน้ำจืด คือวงศ์ Cyprinidae ปลากลุ่มเด่นอื่นที่พบ ได้แก่ กลุ่มปลาบู่ในวงศ์ Eleotridae, Gobiidae, Ambassidae, Sciaenidae, Clupeidae และ Ariidae พบปลาที่อยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มสูญพันธุ์ 5 ชนิด คือปลาหงอนไก่ ปลาม้าน้ำ Hippocampus kuda ปลากะพงขี้เซา Lobotes surinamensis ปลากระทิงไฟ Mastacembelus erythrotaenia ปลาปักเป้าสกุล Chonerhinus ทรัพยากรกุ้งเป็นทรัพยากรเป้าหมายทางการประมงในบริเวณนี้ที่สำคัญ ได้แก่ กุ้งก้ามกราม (Machrobrachium rosenbergii) กุ้งหัวมัน (Metapenaeus brevicornis )กุ้งตะกาด (Metapenaeus spp.) กุ้งแชบีวย (Penaeus merguiensis) และเคยตาดำ (Mesopodopsis orientalis)
     เมื่อพิจารณาองค์ประกอบชนิดโดยรวมของสัตว์หน้าดิน พบไส้เดือนทะเลและหอยเป็นกลุ่มเด่น
อ้างอิง : ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

     นอกจากนี้ยังพบ โลมาอิรวดี ซึ่งโลมาอิรวดีได้รับการจัดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองลำดับที่ ๑๓๘ (สัตว์ป่าคุ้มครองเป็นสัตว์ป่าที่เกิดในธรรมชาติและมีรายชื่ออยู่ในประกาศคณะรัฐมนตรีให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ห้ามล่า ห้ามครอบครอง หรือห้ามเพาะพันธุ์ เว้นแต่จะได้รับอนุญาต) สหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ (IUCN) ก็จัดให้โลมาอิรวดีอยู่ในบัญชีตัวแดง (Red List) โดยอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤต (Critically Endangered)
อ้างอิง : (ฐานความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในแหล่งท่องเที่ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา)



ข้อมูลพื้นที่ป่าชายเลนรายจังหวัด ปี พ.ศ. 2518-2547 (หน่วย : ตร.กม.)

อ้างอิง : ฐานข้อมูลความรู้ทางทะเล


ชนิดพันธุ์พืชป่าชายเลน ได้แก่ จาก ลำพู หงอนไก่ทะเล แสม โกงกาง โปรงขาว โปรงแดง ปอทะเล โพทะเล พังกาหัวสุมดอกแดง พังกาหัวสุมดอกขาว ฝาดดอกขาว ฝาดดอกแดง ตะบูนขาว และตะบูนดำ (พิพิธภัณฑ์นิเวศ-ป่าชายเลน บางปะกง)





อ้างอิง : ฉะเชิงเทรา