หัวข้อข่าว : “การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ” (Conservation of Biodiversity)

วันที่ : 18-05-2020

เนื้อหาข่าว :

      
กิจกรรมเผยแพร่ความรู้และปลุกจิตสำนึกในวันที่ 19 พฤษภาคมนี้จะเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่คุ้มครอง และมาตรการอนุรักษ์เชิงพื้นที่อื่นๆ ที่มีประสิทธิภาพ ตามวัตถุประสงค์ของอนุสัญญาฯ และได้ใช้สัญลักษณ์เป็นภาพห่าน (goose) เนื่องจากเป็นสัตว์อพยพย้ายถิ่น อาศัยอยู่ทั้งบนบกและในน้ำ และเดินทางไกลข้ามเขตชีวภูมิศาสตร์และถิ่นที่อยู่อาศัยในหลายภูมิภาค รวมถึงพรมแดนระหว่างประเทศ สะท้อนให้เห็นถึงการอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่อาศัยและชนิดพันธุ์ที่ต้องเกิดจากความร่วมมือทั้งในประเทศและในระดับนานาชาติ

การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นหนึ่งในวัตถุประสงค์หลักของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ รูปแบบการอนุรักษ์ที่เราคุ้นเคยกันดี คือ เขตพื้นที่อนุรักษ์ เช่น อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า รวมถึงพื้นที่อนุรักษ์ประเภทอื่น ๆ ตามพันธกรณีของอนุสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศ อาทิ พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระหว่างประเทศ (ramsar site) พื้นที่มรดกโลก (world heritage site) พื้นที่เครือข่ายนกอพยพ (flyway network site) และเขตสงวนชีวมณฑล (biosphere reserve) เป็นต้น พื้นที่อนุรักษ์เหล่านี้จัดเป็นการอนุรักษ์ในถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ (in situ conservation) โดยมุ่งเน้นการรักษาแหล่งที่อยู่อาศัยหรือระบบนิเวศตามธรรมชาติให้เหมาะสมสำหรับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ รวมทั้งเป็นแหล่งที่พักพิงชั่วคราวในฤดูกาลอพยพ เช่น การอพยพของนกน้ำ เพื่อหนีจากอากาศหนาวเย็นไปยังพื้นที่มีอากาศอบอุ่นกว่า โดยใช้ระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำตลอดเส้นทางเป็นแหล่งพักพิง สะสมอาหาร ซึ่งการคุ้มครอง ดูแลพื้นที่ชุ่มน้ำตลอดเส้นทางบินนั้น ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศในการบริหารจัดการที่เหมาะสมสอดคล้องกับสภาพของพื้นที่และชุมชนอาศัยอยู่โดยรอบ

การอนุรักษ์ในอีกรูปแบบหนึ่งที่จะช่วยคุ้มครอง รักษาพันธุกรรมของชนิดพันธุ์พืชและสัตว์ได้ คือ การอนุรักษ์นอกถิ่นที่อยู่อาศัย (ex situ conservation) ในรูปของตัวอย่างชนิดพันธุ์หรือการจัดสภาพแวดล้อมเลียนแบบธรรมชาติ ซึ่งสามารถทำได้โดยใช้การเก็บเมล็ดพันธุ์ เกสร ตัวอย่างสิ่งมีชีวิต การเก็บสารพันธุกรรม (DNA) การอนุรักษ์ด้วยวิธีนี้จึงเหมาะสมสำหรับการอนุรักษ์พืชและสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ เช่น ธนาคารเมล็ดพันธุ์ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติ สวนพฤกษศาสตร์ สวนสัตว์ เป็นต้น ซึ่งสามารถเป็นแหล่งศึกษาวิจัย แหล่งเรียนรู้สำหรับนักวิชาการและบุคคลทั่วไป ข้อมูลตัวอย่างที่ได้รับการจำแนกโดยนักอนุกรมวิธานและจัดเก็บอย่างเป็นระบบจะสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้

ในขณะที่เราใช้ประโยชน์จากความหลายหลายทางชีวภาพ เราก็เป็นผู้ที่ก่อให้เกิดความสูญเสียด้วยเช่นกัน ทั้งจำนวนและปริมาณพืชและสัตว์ หรือพื้นที่ป่าไม้ ป่าอนุรักษ์ ให้เสื่อมสภาพหรือลดลงอย่างรวดเร็ว การอนุรักษ์ทั้งในและนอกถิ่นที่อยู่อาศัยเป็นแนวทางสากลที่จะช่วยลดการสูญพันธุ์นี้ให้น้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ ทั้งนี้การอนุรักษ์และการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ จะดำเนินการได้อย่างเป็นรูปธรรมและประสบความสำเร็จ จะต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในทุกระดับ ทั้งประชาชน ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและชุมชนท้องถิ่น รวมถึงเครือข่ายความร่วมมือระหว่างประเทศ บนพื้นฐานของความรู้เข้าใจ ความตระหนัก และดำเนินการตามกลไก กลยุทธ์ในการอนุรักษ์เพื่อเป้าหมายในการรักษาไว้ซึ่งชนิดพันธุ์พืช และสัตว์อย่างยั่งยืน

#วันสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ #InternationalDayforBiologicalDiversity #InternationalDayforBiologicalDiversity2020 #BiodiversityDay #IDB2020
#OurSolutionsareinNature #ขจัดปัญหาอย่างยั่งยืนด้วยวิถีแห่งธรรมชาติ
#BiodiversityWeek #สัปดาห์แห่งความหลากหลายทางชีวภาพ

รายละเอียดเพิ่มเติม :